• کانال‌های همسفریاب فرصت یا چالش؟/ استفاده ابزاری از جنسیت در سفر

    بُرک گزارش می دهد؛

    ظهور کانال‌هایی چون همسفریاب و پایه‌ یاب اگرچه پاسخی است به نیازهای متنوع سفرهای امروزی اما سبب بروز آسیب‌های اجتماعی مختلف شده و موارد زیادی از سرقت وتجاوز دراین نوع سفرها به ثبت رسیده است.

کویر نوردی - گردشگری در شاهرود - گردشگر - کراپ‌شده
ظهور کانال‌هایی چون همسفریاب و پایه‌ یاب اگرچه پاسخی است به نیازهای متنوع سفرهای امروزی اما سبب بروز آسیب‌های اجتماعی مختلف شده و موارد زیادی از سرقت وتجاوز دراین نوع سفرها به ثبت رسیده است.

خبرگزاری بُرک پیش از این، سفرها اغلب خانوادگی بود. مردم با خانواده سوار اتومبیل خود یا اتوبوس و قطار می شدند و به مقصد خود که در بیشتر موارد اماکن و شهرهای زیارتی بود می رفتند. در بین راه مشهد سری هم به نیشابور می زدند و به منزل بازمی‌گشتند اما امروز تنوع نقاط گردشگری، تنوع شیوه های سفر را هم سبب شده است. حالا اکانت‌هایی در شبکه‌های اجتماعی و کانال‌های تلگرامی شکل گرفته است که سبک زندگی مردم را در حوزه سفر به کل تغییر داده است. امروز شبکه‌های اجتماعی این فرصت را ایجاد کرده که جاذبه‌های گردشگری ناشناخته به مردم معرفی شود اما در کنار آن، ظهور و بروز چنین سبکی در سفر و استفاده از کانال‌های همسفریاب و ... آسیب‌هایی را در جامعه و خانواده سبب می شود.

ما درگذشته چند مقصد سفر داشتیم؛ اصفهان و مشهد و شیراز. اما امروز ظهور روستاهای هدف گردشگری، جاذبه های طبیعی و اقامتهای بوم‌گردی را شاهدیم. تعدد نقاط سفر برای مردم پیش آمده و همین منجر به تعدد انواع سفر شده استجواد رفیع پور از فعالان عرصه گردشگری در خصوص زمینه های این تغییر در سبک سفر و پیامدهای آن می‌گوید: ما در گذشته چند مقصد سفر داشتیم؛ اصفهان، مشهد و شیراز. اما امروز ظهور روستاهای هدف گردشگری، جاذبه های طبیعی و اقامتگاه‌های بوم گردی را شاهدیم. تعدد نقاط سفر برای مردم پیش آمده و همین منجر به تعدد انواع سفر شده است. پیش از این ژانرهای سفر طبیعت‌گردی، دره‌نوردی، آبشارگردی و غارگردی نداشتیم اما امروز هرکدام به صورت ژانر تخصصی سفر در آمده و سازمان میراث فرهنگی هم تلویحا از این مساله حمایت می‌کند زیرا به رشد صنعت گردشگری کشور می‌انجامد. ما در گذشته فقط یک نوع راهنمای گردشگری تحت عنوان راهنمای ایران گردی و جهانگردی داشتیم اما ذائقه مردم طی سال‌های اخیر تغییر کرده و علاقه به طبیعت‌گردی بیشتر شده است. بنابراین بخش راهنمای سفرهای طبیعت‌گردی هم اضافه شده است. در حال حاضر راهنمای سفرهای ویژه کودک و راهنمای سفرهای دوچرخه‌سواری هم پیش‌بینی شده است. در واقع به مرور زمان شاخه‌های مختلف گردشگری، قدرت و دوام بیشتری پیدا می‌کند. دوره‌های آموزشی وجود دارد که برگزار می‌شود و کارت تورلیدری می‌گیرند. ما در این زمینه‌ها آموزشگرهای اولیه نداشتیم اما متدهای علمی تدوین شد و به اجرا در آمد.

تنوع ژانر سفر به تعدد شیوه‌های گردشگری منجر شده است

این فعال گردشگری در مورد زمینه‌های اجتماعی توسعه کانال‌هایی چون همسفریاب، معتقد است: چون شاخه های مختلفی پیش آمده نیاز مردم هم بر همین اساس شکل گرفته و از سویی تقاضای سفر خیلی زیاد شده است. در این مورد هم عامل افزایش جمعیت مهم است و هم تغییر سبک زندگی مردم. پیش از این سبک زندگی مردم در بیشتر مناطق جهان به این شکل بود که افراد کار و زندگی با ثبات خود را داشتند و کمتر به سفرهای خانوادگی و فردی فکر می کردند. اما امروزه با این تغییراتی که شاهدیم، لازم است ابزار و خدمات مورد نیاز برای همه ژانرهای سفر را برای مردم پیش بینی کنیم. ساده ترین ابزار سفر همان وسیله نقلیه و محل اقامت است اما همین موضوع هم امروز دچار تحول شده است. می بینیم که سایتهایی راه اندازی شده که افراد در آن سامانه ثبت نام می کنند. رتبه بندی افراد، میزان ضریب اعتماد به آنها و امتیازی که به آنها داده شده در سامانه ثبت شده است. یک سایت ویژه مربوط به خودروی اشتراکی است و سفرهای انجام شده هم در آن قابل دسترسی است. همچنین سامانه های خانه اشتراکی هم در سطح جهان فعال است و افراد می توانند به طور متقابل میهمان یا میزبان سفرهای یکدیگر شوند و به این طریق مساله اسکان که بار مالی زیادی را برای سفر دارد تا حد زیادی حل شده است. این سامانه در کشور ما حدود ۱۲ سال است که فعالیت می کند و هزاران نفر در کشورمان عضو سامانه هستند. میزبانی‌ها و میهمانی‌های زیادی هم از سوی شهروندان ایرانی در این سامانه به ثبت رسیده است. در دنیا حدود ۲۰۰ میلیون نفر عضو این سامانه هستند اما از آنجا که در ایران فیلتر شده است آمار تعداد اعضای ایرانی مشخص نیست.

وی تاکید می کند که از سویی با توجه به شرایط امروز جامعه سامانه هایی هم تحت عنوان همسفریاب یا پایه یاب راه اندازی شده است و می افزاید: افراد زیادی هستند که قصد سفر دارند اما تنها هستند یا تمایل به سفر گروهی دارند اما علاقه ای به سفر با تور ندارند. این سامانه ها می تواند خلاء های سفر را برای این اشخاص پر کند. فرض کنید فرد گردشگری قصد سفر و بازدید از یک آبشار در نقطه ای دورافتاده را دارد اما وسیله نقلیه ای ندارد؛ از سوی دیگر فردی اتومبیل در اختیار دارد اما آشنایی با سفر یا مقصد ندارد. این افراد می توانند از طریق سامانه یا کانال یکدیگر را پیدا کنند و با هم به سفر بروند. شکل گیری این پدیده ناشی از تغییر در سبک زندگی مردم است که خود ناشی از عوامل متعددی است. امروز بعد خانوار کوچک شده ؛ از سوی دیگر تعدد نقاط سفر و متنوع شدن و تخصصی شدن نقاط گردشگری سبب شده که همه افراد امکان استفاده از آن را نداشته باشند. فرض کنید در مورد غارگردی، افراد مسن توانایی رفتن به این سفر سخت را ندارند بنابراین ممکن است فرد برای رفتن به این نقاط با مشکل نداشتن همراه مواجه شود. یا در مثالی دیگر اقامت در کویر شرایطی دارد که برای هرکسی آسان نیست و نیاز به افرادی از سنخ و تیپ خاصی است.